Liceum · klasa 2 · działy podstawy XII–XIII
Węglowodory — sprawdzian z chemii, liceum klasa 2
Pierwszy dział chemii organicznej w zakresie podstawowym: alkany, alkeny i alkiny. Uczeń zapisuje wzory sumaryczne i półstrukturalne, podaje nazwy systematyczne łańcuchów prostych i rozgałęzionych, rozpoznaje izomery konstytucyjne i ustala rzędowość atomów węgla. W części reakcji są spalanie całkowite i niecałkowite, substytucja w alkanach, addycja do wiązań wielokrotnych, polimeryzacja oraz doświadczenie z wodą bromową, które odróżnia węglowodory nasycone od nienasyconych. Sprawdzian ma pięć grup A–E o tej samej liczbie punktów, a klucz podaje odpowiedzi, obliczenia i punktację.
Sprawdzian z tego działu
Grupa A za darmo · grupy A–E z kluczem 3,90 zł
Każdy kolejny sprawdzian, kartkówka lub zestaw kart w koszyku — 2,90 zł.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Cała klasa 2 taniej
Pakiet „Chemia, liceum klasa 2”: 18 materiałów z kluczem — 39,90 zł 70,20 zł osobno
sprawdziany · kartkówki · karty pracy
Co jest na sprawdzianie
- wzór ogólny i szereg homologiczny (1 pkt)
- nazwa → wzór sumaryczny i półstrukturalny (3 pkt)
- nazwy systematyczne węglowodorów (3 pkt)
- spalanie całkowite i niecałkowite (2 pkt)
- substytucja i addycja (3 pkt)
- izomery konstytucyjne (2 pkt)
- doświadczenie z wodą bromową (2 pkt)
- objętość tlenu do spalania (3 pkt)
- polimeryzacja (1 pkt)
7 zadań · 20 punktów · 45 minut · grupy A–E z kluczem
Przykłady z rozwiązaniem
Nazwa węglowodoru rozgałęzionego
Podaj nazwę systematyczną: CH3–CH2–CH(CH3)–CH2–CH2–CH3.
najdłuższy łańcuch ma 6 atomów węgla → heksan
numerujemy od końca bliższego podstawnikowi: grupa metylowa przy atomie węgla nr 3
nazwa: 3-metyloheksan (od drugiego końca byłby lokant 4, czyli większy)
Uzgadnianie równania spalania
Zapisz równanie spalania całkowitego butanu.
C4H10 + O2 → CO2 + H2O
węgiel: 4CO2, wodór: 5H2O, tlen po prawej: 8 + 5 = 13 atomów
ułamek 13/2 przed O2 usuwamy, mnożąc przez 2: 2C4H10 + 13O2 → 8CO2 + 10H2O
Objętość tlenu
Jaka objętość tlenu (warunki normalne) jest potrzebna do spalenia całkowitego 11 g propanu?
C3H8 + 5O2 → 3CO2 + 4H2O
n = 11 : 44 = 0,25 mola propanu
nO2 = 0,25 · 5 = 1,25 mola
V = 1,25 · 22,4 = 28 dm3
Sprawdzian, kartkówka i karty pracy z tego działu
Sprawdzian i kartkówka mają pięć grup A–E z kluczem, karty pracy — pięć kart A–E. Grupę A (kartę A) pobierzesz za darmo.
Od darmowej grupy A do całego działu
Ceny ze sklepu Nie każ mu liczyć! Każdy kolejny arkusz w tym samym koszyku — 2,90 zł.
39,90 zł
Cała klasa 2 taniej
wszystkie działy liceum kl. 2: 18 materiałów z kluczem zamiast 70,20 zł osobno.
Zobacz pakiet Dodaj do koszykaPytania
Czy na sprawdzianie jest benzen?
Nie ma reakcji benzenu. Arkusz skupia się na alkanach, alkenach i alkinach, a węglowodory aromatyczne pojawiają się najwyżej jako błędna odpowiedź w pytaniu zamkniętym.
Jak zapisywać wzory w odpowiedziach?
Związki organiczne zapisujemy wzorami półstrukturalnymi, np. CH<sub>2</sub>=CH–CH<sub>3</sub>. Klucz uznaje też wzory strukturalne, jeśli są poprawne.
Czy trzeba znać regułę Markownikowa?
Nie. Addycja chlorowodoru pojawia się tylko dla cząsteczek symetrycznych (np. etenu), więc produkt jest jeden i reguła nie jest potrzebna.
Jakie reakcje odróżniają alkany od alkenów?
Woda bromowa albo roztwór manganianu(VII) potasu: węglowodór nienasycony je odbarwia, nasycony nie. W sprawdzianie trzeba opisać obserwacje w obu probówkach i sformułować wniosek.
Co jest w kartkówce i kartach pracy?
Kartkówka (15 minut) sprawdza polimeryzację, nazwy i równania substytucji oraz addycji. Pięć kart pracy ćwiczy wzory, rzędowość atomów węgla i obliczenia masy tlenku węgla(IV) ze spalania.