Liceum · klasa 2 · dział podstawy XIV
Alkohole i fenole — sprawdzian z chemii, liceum klasa 2
Hydroksylowe pochodne węglowodorów: budowa grupy –OH, nazwy systematyczne alkoholi jednowodorotlenowych i polihydroksylowych, rzędowość alkoholi oraz to, czym fenol różni się od alkoholu. Uczeń zapisuje równania spalania i reakcji z sodem lub potasem, odróżnia glicerol i glikol od etanolu świeżo strąconym wodorotlenkiem miedzi(II), wyjaśnia rozpuszczalność i temperatury wrzenia alkoholi oraz liczy objętość wodoru z równania. Na koniec ustala wzór alkoholu z masy molowej. Pięć grup A–E, klucz z obliczeniami i punktacją.
Sprawdzian z tego działu
Grupa A za darmo · grupy A–E z kluczem 3,90 zł
Każdy kolejny sprawdzian, kartkówka lub zestaw kart w koszyku — 2,90 zł.
PDF od razu po zapłacie · BLIK · bez konta · faktura dla szkoły
Cała klasa 2 taniej
Pakiet „Chemia, liceum klasa 2”: 18 materiałów z kluczem — 39,90 zł 70,20 zł osobno
sprawdziany · kartkówki · karty pracy
Co jest na sprawdzianie
- alkohol czy fenol, wzory i grupy funkcyjne (1 pkt)
- nazwy systematyczne alkoholi (3 pkt)
- rzędowość alkoholi (3 pkt)
- spalanie i reakcja z metalem aktywnym (3 pkt)
- doświadczenie z wodorotlenkiem miedzi(II) (2 pkt)
- prawda czy fałsz: właściwości alkoholi (3 pkt)
- objętość wodoru z równania (3 pkt)
- wzór alkoholu z masy molowej (2 pkt)
7 zadań · 20 punktów · 45 minut · grupy A–E z kluczem
Przykłady z rozwiązaniem
Nazwa i rzędowość
Podaj nazwę i rzędowość alkoholu CH3–CH(OH)–CH2–CH3.
łańcuch 4 atomów węgla → butan; grupa –OH przy atomie nr 2 → butan-2-ol
atom węgla z grupą –OH łączy się z dwoma atomami węgla → alkohol drugorzędowy
Wodór z reakcji z sodem
Ile dm3 wodoru (warunki normalne) wydzieli się w reakcji 9,2 g etanolu z nadmiarem sodu?
2C2H5OH + 2Na → 2C2H5ONa + H2
n = 9,2 : 46 = 0,2 mola etanolu
z 2 moli alkoholu powstaje 1 mol wodoru → 0,1 mola
V = 0,1 · 22,4 = 2,24 dm3
Wzór z masy molowej
Nasycony alkohol jednowodorotlenowy ma masę molową 74 g na mol. Ustal jego wzór.
CnH2n+1OH: 12n + 2n + 1 + 16 + 1 = 14n + 18
14n + 18 = 74 → n = 4
wzór C4H9OH, np. butan-1-ol
Sprawdzian, kartkówka i karty pracy z tego działu
Sprawdzian i kartkówka mają pięć grup A–E z kluczem, karty pracy — pięć kart A–E. Grupę A (kartę A) pobierzesz za darmo.
Od darmowej grupy A do całego działu
Ceny ze sklepu Nie każ mu liczyć! Każdy kolejny arkusz w tym samym koszyku — 2,90 zł.
39,90 zł
Cała klasa 2 taniej
wszystkie działy liceum kl. 2: 18 materiałów z kluczem zamiast 70,20 zł osobno.
Zobacz pakiet Dodaj do koszykaPytania
Czy na sprawdzianie są reakcje fenolu?
Nie. Fenol pojawia się tylko przy porównaniu budowy: grupa –OH połączona bezpośrednio z pierścieniem benzenowym. To bezpieczny wariant zakresu podstawowego.
Jak odróżnić alkohol polihydroksylowy?
Świeżo strącony wodorotlenek miedzi(II) z glicerolem lub glikolem daje klarowny, szafirowy roztwór, a z etanolem osad się nie rozpuszcza. W sprawdzianie trzeba opisać obie probówki i podać wniosek.
Czy alkohole są zasadami?
Nie. Grupa –OH w alkoholu nie odszczepia się jako jon wodorotlenkowy, więc wodny roztwór etanolu ma odczyn obojętny. Takie zdanie jest w zadaniu prawda–fałsz.
Jak nazwać produkt reakcji z sodem?
Od nazwy alkoholu z końcówką -an: metanol → metanolan sodu, etanol → etanolan sodu. Klucz podaje nazwy przy każdej grupie.
Co ćwiczą karty pracy?
Pięć kart A–E: równania spalania i reakcji z metalem, obliczanie objętości wodoru oraz ustalanie wzoru alkoholu z masy molowej. Każda karta ma klucz z rozwiązaniem.